Evropa danas obeležava Dan Evrope, praznik posvećen Šumanovoj deklaraciji iz 1950. godine, koja je označila početak procesa evropskih integracija i uspostavljanja zajednice iz koje je nastala današnja Evropska unija.
Dan Evrope, koji se obeležava 9. maja, posvećen je sećanju na Šumanova deklaracija, dokument kojim je započet proces stvaranja današnje Evropske unije.
Deklaraciju je 9. maja 1950. godine u Parizu predstavio tadašnji francuski ministar spoljnih poslova Rober Šuman, iznoseći plan za uspostavljanje zajedničke proizvodnje uglja i čelika između Francuske i Zapadne Nemačke. Cilj inicijative bio je prevazilaženje dugogodišnjeg neprijateljstva dve države koje su kroz istoriju više puta bile u sukobu, uključujući i dva svetska rata.
Osnovna ideja Šumanove deklaracije bila je da se ekonomskom saradnjom postave temelji trajnog mira i političkog povezivanja evropskih država. Predlog je predviđao stavljanje proizvodnje uglja i čelika pod zajedničko nadzorno telo, uz mogućnost pristupanja i drugih evropskih zemalja.
Na oblikovanju deklaracije, pored Šumana, značajnu ulogu imao je i francuski ekonomista i diplomata Žan Mone, dok je podršku inicijativi dao tadašnji kancelar Zapadne Nemačke Konrad Adenauer.
Ideje sadržane u deklaraciji ubrzo su dobile podršku Italije, Belgije, Holandije i Luksemburga, pa je 1951. godine potpisan Pariski ugovor kojim je osnovana Evropska zajednica za ugalj i čelik. Taj savez predstavljao je prvi korak ka kasnijem formiranju Evropske ekonomske zajednice, a potom i Evropske unije.
Dalji razvoj evropskih integracija nastavljen je Rimskim ugovorima iz 1957. godine, kojima su postavljeni temelji zajedničkog evropskog tržišta i budućih evropskih institucija.
Dan Evrope kao zvaničan praznik ustanovljen je 1985. godine na sastanku Saveta Evropske zajednice u Milanu, sa ciljem da simbolizuje mir, jedinstvo i saradnju među evropskim narodima.
Rober Šuman smatra se jednim od ključnih tvoraca moderne Evrope. Tokom političke karijere bio je premijer i ministar spoljnih poslova Francuske, a zagovarao je ideju evropskog povezivanja zasnovanog na saradnji, demokratiji i zajedničkim interesima država kontinenta.
Foto: Tanjug/Shutterstock.com/bestfotoku, ilustracija
