U Novom Sadu se održava Seminar o zaštiti jevrejskih grobalja, posvećen razmeni znanja i unapređenju saradnje u očuvanju jevrejskog kulturnog nasleđa. Dvodnevni skup, koji se održava 14. i 15. oktobra, okuplja stručnjake, istraživače, arhiviste, nastavnike i druge učesnike zainteresovane za zaštitu istorijskih grobalja i očuvanje sećanja na jevrejske zajednice u Evropi.
Učesnicima se obratio gradonačelnik Novog Sada Žarko Mićin, koji je podsetio na višestolеtnu prisutnost jevrejske zajednice u gradu i njen doprinos njegovom kulturnom, društvenom i privrednom razvoju.
Mićin je istakao da su jevrejski sugrađani tokom više od tri veka učestvovali u oblikovanju života Novog Sada, kao trgovci, zanatlije, lekari, pravnici, naučnici, umetnici i dobrotvori. Naglasio je da očuvanje njihovog nasleđa podrazumeva i odgovornost prema istorijskom pamćenju, naročito kada je reč o žrtvama progona i zločina tokom Drugog svetskog rata.
Podsetio je na Novosadsku raciju iz januara 1942. godine i deportaciju jevrejskih sugrađana u nacističke logore smrti 1944. godine, ocenjujući da su ti događaji trajna opomena o posledicama mržnje i netrpeljivosti.
Prema njegovim rečima, Grad Novi Sad podržava očuvanje jevrejskog kulturnog nasleđa kroz brigu o Sinagogi, održavanje jevrejskih grobalja, obeležavanje mesta stradanja i programe kojima se mladim generacijama približavaju istorija i tradicija jevrejske zajednice.
Mićin je naglasio i značaj saradnje sa Jevrejskom opštinom, kulturnim ustanovama i arhivima, kao i borbe protiv antisemitizma. U tom kontekstu, ukazao je na ulogu Gradskog saveta za prevenciju antisemitizma i potrebu da se svim građanima obezbede sigurnost, dostojanstvo i ravnopravnost.
Međunarodna saradnja u očuvanju jevrejskog nasleđa
Na svečanom otvaranju seminara govorili su ministar za evropske integracije Srbije Nemanja Starović, pokrajinska sekretarka za finansije Aleksandra Radak, gradonačelnik Žarko Mićin, glavni rabin Srbije i predsednik Saveza jevrejskih opština Srbije Isak Asiel, kao i predsednik Jevrejske opštine Novi Sad Ladislav Trajer.
Među učesnicima su bile i ambasadorka Izraela u Srbiji Avivit Bar-Ilan i ambasadorka Nemačke Anke Gizela Holštajn, izvršni direktor Evropske inicijative za očuvanje jevrejskih grobalja (ESJF) Filip Karmel i direktor Istorijskog arhiva Grada Novog Sada Srđan Graovac.
Seminar organizuje Evropska inicijativa za očuvanje jevrejskih grobalja (ESJF), u saradnji sa Jevrejskom opštinom Novi Sad i Istorijskim arhivom Grada Novog Sada, uz finansijsku podršku Saveznog ministarstva spoljnih poslova Nemačke.
Jedan od važnih ciljeva skupa jeste pronalaženje načina da se zaštite jevrejska groblja i u sredinama u kojima više nema zajednica koje su se tradicionalno starale o njima. Ova mesta predstavljaju značajna istorijska svedočanstva, jer čuvaju tragove života, porodičnih veza i razvoja jevrejskih zajednica.
Priznanje za doprinos jevrejskoj zajednici
Tokom seminara, savetniku gradonačelnika Novog Sada Petru Đurđevu uručeno je priznanje Jevrejske opštine Novi Sad za dugogodišnju podršku i doprinos radu i životu jevrejske zajednice. Priznanje mu je uručio predsednik Jevrejske opštine Ladislav Trajer.
Seminar u Novom Sadu pruža priliku za razmenu stručnih iskustava i razvoj novih pristupa zaštiti jevrejskih grobalja, ali i za širenje svesti o značaju očuvanja kulturnog nasleđa i istorijskog pamćenja budućih generacija.
M. T.
