Prva decenija 21. veka u NBA ligi ostala je upamćena kao epoha tranzicije i neverovatnog individualnog i timskog rivalstva. Dok su devedesete bile neraskidivo vezane za eru Majkla Džordana i globalnu ekspanziju, period od 2000. do 2010. godine doneo je specifičan šarm – od brutalne dominacije Šekila O’Nila i Kobija Brajanta, preko taktičke perfekcije San Antonio Sparsa, pa sve do senzacionalnih Detroit Pistonsa koji su 2004. srušili imperiju Lejkersa. Bila je to era rođenja dominacije Lebrona Džejmsa i formiranja velike trojke Boston Seltiksa. Ipak, pored epskih bitaka na parketu, ono što je duboko urezano u svest svih marketinških i košarkaških nostalgičara jeste vizuelni identitet samog terena tokom velikog finala, u čijem je središtu dominirao džinovski Leri O’Brajan trofej iscrtan na centru igrališta.
Taj kultni element ukinut je 2009. godine, ali nakon 17 godina pauze, kancelarija u Njujorku odlučila je da usliši apele javnosti. Povratak ovog simbola na centar igrališta, počevši od predstojeće finalne serije između San Antonio Sparsa i Njujork Niksa, predstavlja veliku pobedu navijačkog lobija. Istorijski gledano, ovaj vizuelni rekvizit nije imao predug staž – debitovao je u finalu 2005. godine između Sparsa i Pistonsa, a preživeo je svega pet finalnih serija, pre nego što je povučen nakon duela Lejkersa i Orlando Medžika 2009. godine. Nakon toga nastupila je era estetskog minimalizma, gde su franšize same odlučivale o izgledu centra, dok su se u par navrata koristili minijaturni trofeji na ivicama terena, poput onih u Klivlendu, ili potpuno veštački, digitalni trofej u „mehuru“ u Orlandu 2020. godine, vidljiv isključivo televizijskim gledaocima.
Komesar Adam Silver je prošle godine nagovestio ovaj korak, priznajući da i sam deli visoku dozu nostalgije prema zlatnim vremenima lige. Leri O’Brajan, čovek po kojem trofej nosi ime, bio je komesar lige u periodu od 1975. do 1984. godine i ostao je upamćen kao arhitekta moderne NBA lige, pre svega zbog uspešnog spajanja sa ABA ligom i maksimizacije rivalstva između Medžika Džonsona i Lerija Birda. Njegovo nasleđe, koje su kasnije nadogradili Dejvid Stern i Adam Silver, sada ponovo dobija svoj vizuelni spomenik tamo gde mu je i mesto – na koti nula, u samom srcu košarkaškog borilišta.
M.M.
