SKOPLJE – Na nedavno održanom Sajmu knjiga u Skoplju, javnosti je predstavljeno značajno književno ostvarenje pod nazivom „Po Makedoniji”, autora Grigorija Božovića. Ovo izdanje zajednički su objavili Arhiv Vojvodine iz Novog Sada i Kulturni centar „Stari Kolašin” iz Zubinog Potoka, čime je još jednom potvrđena važnost međuregionalne kulturne saradnje.
O književnoj vrednosti i specifičnom načinu priređivanja ovog dela pred publikom je govorio prof. dr Dragiša Bojović, redovni profesor na Filozofskom fakultetu u Nišu. Tokom promocije istaknuto je da reč Grigorija Božovića nije samo umetnička, već i duboko dokumentarna, budući da je on bio pisac, novinar i prosvetni radnik koji je svojim radom ostavio neizbrisiv trag u srpskoj književnosti prve polovine 20. veka.
Promocija knjige nosi i snažnu simboličku poruku za Arhiv Vojvodine, koji ove godine obeležava jubilej – sto godina postojanja. Prema istorijskim podacima, Ministarstvo unutrašnjih dela Kraljevine SHS je 1926. godine osnovalo Državnu arhivu u Novom Sadu, ali je istim pravnim aktom tada utemeljena i Državna arhiva u Skoplju. Ovaj podatak svedoči o zajedničkim naporima onovremene države da se istorijska svedočanstva stručno obrade i trajno sačuvaju za buduće generacije kao temelj nacionalne samosvesti.
Grigorije Božović, uprkos tome što je bio žrtva političkih ideologija nakon Drugog svetskog rata, u savremenim književnim krugovima prepoznat je kao neprevaziđeni hroničar Stare i Južne Srbije. Njegovi zapisi obuhvataju elemente etnografije, istorije i politike, ali u svom središtu uvek zadržavaju sudbinu pojedinca u teškim istorijskim okolnostima. Citirajući Stanislava Vinavera, govornici su podsetili na obavezu publike da se informiše o lepoti i stradanju juga, a Božovićeva dela upravo nude tu vrstu autentičnog i trajnog uvida u prošlost.
N.V.
