Nakon zvaničnog saopštenja dr Balinta Pastora o razgovorima sa Peterom Mađarom i budućim pravcima delovanja Saveza vojvođanskih Mađara (SVM), u delu javnosti ponovo su se pokrenule polemike o političkoj poziciji ove stranke. Dok kritičari i oni često vođeni isključivo zluradošću pokušavaju da prikažu bliskost SVM-a sa vladom Viktora Orbana kao stratešku grešku, dublja analiza pokazuje upravo suprotno. Politički pragmatizam, koji se zasniva na rezultatima a ne na ideološkim trendovima, ostaje jedini održivi put za manjinske zajednice.
Neosporno nasleđe jedne ere
Optužbe da je SVM bio „previše blizak“ Orbanovoj vladi zanemaruju suštinsku činjenicu: ta saradnja je donela istorijske promene. Prvi put u modernoj istoriji, Budimpešta je izbrisala granicu između Mađara u matici i onih u rasejanju. Uvođenje dvojnog državljanstva, koje danas ponosno koristi preko 100.000 građana Vojvodine, nije bio samo administrativni čin, već suštinsko ujedinjenje nacije.
Pored toga, infrastrukturni i ekonomski projekti realizovani kroz Fondaciju Prosperitati i direktna ulaganja u obrazovne i kulturne institucije, nisu prazna obećanja. To su konkretni rezultati koji su podigli standard i očuvali identitet vojvođanskih Mađara. Svaka odgovorna manjinska partija ima obavezu da gradi najčvršće moguće veze sa vladom svoje matice jer je to u direktnom interesu njenog biračkog tela.
Uloga mosta i saradnja u Srbiji
Druga tačka kritike često se odnosi na saradnju SVM-a sa aktuelnom vlašću u Srbiji. Međutim, politička nauka i praksa nas uče da manjinske stranke ne mogu i ne smeju biti puka opozicija. Njihova misija nije borba za vlast radi ideologije, već borba za institucionalnu prisutnost.
Prirodno je i logično da predstavnici nacionalnih manjina budu deo državnih institucija. Samo na mestima gde se donose odluke, usvajaju budžeti i kreiraju zakoni, glas manjine može imati stvarnu težinu. SVM je u proteklom periodu odigrao ulogu ključnog mosta u istorijskom pomirenju Srba i Mađara i u postizanju nikad boljih odnosa dve države. Taj status „mosta“ jeste strateški adut koji koristi svim građanima, bez obzira na nacionalnost.
Tranzicija bez gubitka legitimiteta
Najava dr Balinta Pastora o početku saradnje sa novim političkim akterima u Mađarskoj, još pre zvaničnih inauguracija, pokazuje visoku svest o odgovornosti. Oni koji likuju nad promenama u Budimpešti, verujući da će to oslabiti SVM, zaboravljaju da se rejting ove stranke ne temelji na jednoj osobi, već na stabilnosti sistema koji su izgradili.
Konačno, argumenti kritike padaju pred testom realnosti. Manjinska politika je umetnost mogućeg, a rezultati postignuti u poslednjih deceniju i po – kako kroz podršku iz Mađarske, tako i kroz partnerstvo u Srbiji – čine temelje koje nijedna izborna smena ne može lako da uzdrma.
Autor: Eržebet Marjanov
