BEOGRAD – U Srbiji je potrebno povećati broj ljudi koji poznaju srpski znakovni jezik, ali i broj profesionalnih tumača, ocenio je predsednik Gradske organizacije gluvih Beograda Tibor Ilić. On smatra da bi jedan od načina za smanjivanje komunikacionih barijera bilo uvođenje srpskog znakovnog jezika kao izbornog predmeta u osnovnim školama.
Ilić, koji predaje srpski znakovni jezik na kursu Gradske organizacije gluvih, kaže da nastava ne bi trebalo da se zasniva samo na učenju znakova, već i na upoznavanju sa životom i iskustvima gluvih osoba.
„Nama je jako važno da pored znakovnog jezika damo informacije o životu gluvih ljudi i o tome kako se gluva osoba integriše u svet čujućih“, rekao je Ilić za Tanjug.
On navodi da se u svakodnevnom životu susreće sa ljudima koji poznaju osnovne znakove, što mu, kako kaže, olakšava komunikaciju.
Poseban problem predstavlja dostupnost profesionalnih tumača. Prema Ilićevim navodima, u Srbiji ih ima oko 40, a potreba postoji u brojnim oblastima svakodnevnog života – od odlaska kod lekara i komunikacije sa institucijama do obrazovanja i radnog okruženja.
Gradska organizacija gluvih Beograda poslednjih godina radi na tome da se učenje srpskog znakovnog jezika sistematizuje. U okviru Erasmus+ projekta izrađeni su udžbenici za početne nivoe A1 i A2, kao i programi nastave usklađeni sa Zajedničkim evropskim referentnim okvirom za jezike.
Rad na obrazovnim materijalima se nastavlja, pa se razvija i program za nivo B1. U procesu su učestvovali gluvi i čujući edukatori, lingvisti i stručnjaci za znakovni jezik.
Da bi učenje bilo dostupnije, razvijeni su i digitalni alati. Aplikacija Gradske organizacije gluvih Beograda za decu i početnike omogućava učenje osnovnih znakova, dvoručnog alfabeta i više od 295 znakova, uz sadržaje u video formatu.
Znakovni jezik u Srbiji ima i zakonski okvir. Zakon o upotrebi znakovnog jezika usvojen je 2015. godine, a njime su uređena prava gluvih osoba na korišćenje znakovnog jezika i usluge tumača u različitim oblastima.
Uvođenje znakovnog jezika u škole kao izbornog predmeta, prema Ilićevom predlogu, bilo bi usmereno na širenje znanja među čujućom populacijom. Time bi, kako ukazuje, više ljudi već u školskom uzrastu steklo osnovu za komunikaciju sa gluvim osobama.
Istovremeno, razvoj kvalitetnih udžbenika i obuka predavača trebalo bi da doprinese tome da srpski znakovni jezik bude dostupniji svima koji žele da ga nauče – od članova porodica gluvih osoba i zaposlenih u javnim službama do građana koji žele da unaprede svoje komunikacione veštine.
M. T.
