BEOGRAD – U okviru aktuelne izložbe pod nazivom „Sloboda je za nas san – O zatočeništvu, stradanju i otporu“ u Muzeju Jugoslavije, posetioci imaju priliku da se upoznaju sa potresnim i herojskim svedočanstvima iz Drugog svetskog rata. Među najdirljivijim eksponatima izložbe svakako su neobične krpene lutke u narodnim nošnjama, koje su u najtežim logorskim danima krajem 1943. godine izradile sestre Jovanka i Srbijanka Bukumirović.
U organizaciji pokreta otpora žene su se nalazile na različitim pozicijama, delujući kao organizatorke, simpatizerke ili direktne učesnice u borbi. Posebno rizičnu ulogu imale su kurirke, koje su pod stalnom pretnjom Specijalne policije prenosile ključne informacije.
Sestre Jovanka i Srbijanka Bukumirović bile su deo kurirske službe Pokrajinskog komiteta KPJ za Srbiju. Zajedno sa sestrom Ružicom, iznajmile su kuću u Mokroluškoj ulici u Beogradu, koja je služila kao jedno od ključnih tajnih skloništa. Nakon što su otkrivene i uhapšene, prebačene su u ozloglašeni logor Banjica, gde su bile zatočene u ozloglašenoj „sobi smrti“, broj 38, odakle se najčešće odlazilo na stratište.
Uprkos strašnim mučenjima i ispitivanjima, sestre nisu odale svoje saborce i ilegalnu mrežu u gradu.
U logoru su svoje dane provodile izrađujući lutke od krpa i otpadnog materijala, ukrašavajući ih nošnjama različitih krajeva.
Ove rukotvorine, nastale u trenucima čekanja na presudu, preživele su rat i danas se nalaze u fondu Muzeja Jugoslavije, kao poklon njihove majke. Srbijanka Bukumirović, studentkinja prava i jedna od najmlađih ilegalnih radnica u gradu, streljana je u septembru 1944. godine, dok je njena sestra Jovanka ubijena nekoliko dana kasnije, pruživši aktivan otpor i pokrenuvši pobunu zatvorenica uoči samog izvođenja na streljanje.
Postavka koja osvetljava sudbinu ovih hrabrih žena i drugih zatočenika otvorena je za posetioce svakog dana, osim ponedeljkom, u periodu od 10.00 do 18.00 č.
N.V.
