PRAHOVO – Istoričar Vladan Caričić izjavio je danas da se na sektoru reke Dunav u blizini Prahova, na istoku Srbije, i dalje plovi na sopstvenu odgovornost kapetana zbog potopljene nemačke ratne flote iz Drugog svetskog rata, naglasivši da je akcija njihovog vađenja ključna za bezbednost i punu prohodnost rečnog puta.
Caričić je istakao da je reč o famoznom potesu od pet kilometara koji godinama predstavlja prepreku za normalan rečni saobraćaj i transport na ovom delu međunarodnog vodotoka.
„U tih pet kilometara i dalje se plovi na sopstvenu odgovornost kapetana. Zbog toga je ova akcija prevashodno bezbednosno bitna za obezbeđivanje punog profila prohodnosti reke Dunav, što je prvi zadatak, a zatim slede i istorijski kurioziteti da vidimo šta se sve tamo zapravo nalazi”, naveo je Caričić za agenciju Tanjug.
Istorijski kontekst potapanja i višedecenijski zastoj
Govoreći o istorijskim okolnostima, Caričić je objasnio da je u avgustu 1944. godine u sektor Prahova stiglo oko 160 nemačkih brodova u pokušaju povlačenja iz Crnog mora ka Nemačkoj pod komandom admirala Ciba, ali su zbog niskog vodostaja i napredovanja Crvene armije doneli odluku o potapanju flote:
Pokušaj vađenja nakon rata: Odmah po završetku Drugog svetskog rata, sovjetski i jugoslovenski inženjeri izvadili su oko 11 brodova kako bi oslobodili prolaz za Dunavsku flotilu.
Prekid radova zbog Informbiroa: Proces vađenja obustavljen je nakon Rezolucije Informbiroa 1948. godine i povlačenja Sovjeta. Jugoslavija nije nastavila radove najverovatnije iz strategijsko-vojnih razloga i straha od potencijalne sovjetske invazije rečnim putem.
Aktuelni višegodišnji projekat: Trenutni ugovor je potpisan na pet godina i predviđa vađenje ukupno 21 broda. Projekat ulazi u treću godinu realizacije – do sada su izvađena tri broda, četvrti se trenutno izvlači, dok su tri potkopana i spuštena na niži nivo rečnog dna.
M. D.
