Kad bi svemir mogao da ti šapuće, NASA bi to učinila preko fotografija i podataka koje šalje James Webb Space Telescope (JWST) — i poslednjih dana astronomi su se našli pred prizorima koji menjaju način na koji gledamo kosmos.
Jedno od najuzbudljivijih otkrića dolazi iz same srži galaksija. Webb je snimio najtananiji pogled do sada na područje oko supermasivne crne rupe u galaksiji Circinus, otkrivši da većina infracrvenog zračenja dolazi iz gustog, pljosnatog diska koji hrani crnu rupu, a ne iz jakih „vetrova“ koji se ranije smatrali glavnim izvorom svetlosti. Ova tehnika – interferometrija – praktično je udvostručila Webbovu rezoluciju i omogućila astronomima da razdvoje strukture koje ranije nijedan teleskop nije mogao jasno da vidi.
Paralelno s tim, drugi tim naučnika ponovo je rešio jednu od višedecenijskih zagonetki: tajanstveni **„mali crveni tačkasti objekti“ u ranim Webbovim snimcima su zapravo mlade crne rupe okružene gasom koji se brzo „pregriza“ kako raste i svetli. Otkriće ovih objekata baca novo svetlo na to kako su se prvi crni otvorili u mlađem univerzumu, pre nego što su prošle milijarde godina.
Osim misterioznih crnih rupa, Webbova sposobnost da „čita“ gravitaciono iskrivljeno svetlo pomaže astronomima da posmatraju grupne gomile galaksija koje savijaju svetlost udaljenijih galaksija, otkrivajući strukture koje su nevidljive drugim teleskopima. To nam govori ne samo o tome šta se dešava daleko od nas, već nam pomaže da mapiramo način na koji masa — uključujući tamnu materiju — oblikuje svemir.
Sve ove slike i podaci, koje stižu iz svetlosti starih milijardama godina, deluju gotovo nadrealno: Webb ne samo da hvata „lepote“ svemira, već nam otkriva mehanizme koji su oblikovali galaksije i crne rupe. To je više od slika — to je izvanredno putovanje kroz vreme koje nam govori kako je kosmos postao onakav kakav danas vidimo.
