Na današnji dan, 22. januara 1879. godine, započela je bitka kod Rorkeovog drifta, jedan od najpoznatijih okršaja britanske kolonijalne epohe u južnoj Africi. U senci mnogo veće britanske katastrofe kod Isandlvane, mala misijska stanica na granici Zululanda postala je simbol otpora, discipline i vojne organizacije – ali i primer kako se istorija često pamti kroz mitove, a ne kroz celinu događaja.
Sa jedne strane bilo je nešto više od 150 britanskih vojnika, ranjenika i pomoćnog osoblja, a sa druge nekoliko hiljada ratnika Zulu kraljevstva. Napad je trajao satima, tokom noći, uz neprekidne juriše i borbu prsa u prsa. Britanci su se branili improvizovanim barikadama, koristeći vatreno oružje i strogu komandnu strukturu, dok su Zului ratovali tradicionalno – hrabro, ali uz ogromne gubitke.
Iz ugla savremene srpske istoriografije, ova bitka se posmatra trezveno i bez romantizacije. Nije reč o “herojskoj pobedi civilizacije”, kako je često predstavljana u zapadnim izvorima, već o sukobu dve potpuno različite vojne i društvene kulture, u okviru kolonijalnog rata koji je imao jasne imperijalne ciljeve. Britanska pobeda bila je taktička, ali strateški rat je ostavio duboke posledice po lokalno stanovništvo.
Zanimljivo je da je nakon ove bitke dodeljen rekordan broj ordena za hrabrost, što govori koliko je Londonu bilo važno da popravi moral i sliku vojske posle prethodnog poraza. Danas se Rorkeov drift proučava kao studija odbrane, ali i kao podsetnik da istorija nikada nije crno-bela – već sloj po sloj, nalik rovovima koje su branitelji te noći gradili.
