BEOGRAD — Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici proslavljaju praznik posvećen Svetom velikomučeniku Dimitriju, u narodu poznatiji kao Mitrovdan, koji po broju svečara zauzima peto mesto u Srbiji i simbolizuje duhovnu snagu, zaštitu i prelazak iz jeseni u zimu.
Slava je posvećena Svetom Dimitriju Solunskom, antičkom komandantu iz trećeg veka rođenom u Solunu za vreme cara Maksimilijana, koji je mučen i pogubljen jer je ignorisao carevo naređenje da progoni hrišćane i javno propovedao novu veru.
Solunski hrišćani su Dimitrija tajno sahranili, a na mestu njegovog groba kasnije je podignuta crkva, nakon čega je proglašen zaštitnikom grada Soluna, dok je po predanju njegov grob odisao bosiljkom i smirnom, zbog čega je ponoćio naziv Mirotočivi.
„Istorijat kulta, hramovi širom zemlje i narodni običaji“
Iz crkvenih predanja i istorijskih spisa izdvajaju se sledeći ključni detalji o prazniku i poštovanju svetitelja:
Širenje kulta kod Srba i Rusa: Svetog Dimitrija, osim Grka, posebno slave Rusi — koji su ga 1581. godine izabrali za zaštitnika Sibira — kao i srpski narod, gde je Mitrovdan krsna slava velikog broja porodica i esnafa.
Značajni hramovi u Srbiji: Svetitelju su posvećeni mnogobrojni hramovi, uključujući crkvu u Pećkoj patrijaršiji i kapelu u manastiru Visoki Dečani.
Imena gradova: Dva značajna grada, Kosovska Mitrovica i Sremska Mitrovica, ponosno nose ime po Svetom Dimitriju Solunskom Mirotočivom.
Zavetine i tradicija: U mnogim mestima širom zemlje na ovaj dan održavaju se zavetine, dok se u narodnom verovanju Mitrovdan smatra jednim od ključnih međaša u kalendaru.
Mitrovdan i ove godine okuplja vernike u molitvi i svečanim porodičnim okupljanjima širom srpskih krajeva.
M. D.
