Naftna industrija Srbije mogla bi uskoro da pređe u vlasništvo zajedničke kompanije mađarskog MOL-a i emiratskog ADNOC-a, pri čemu bi MOL zadržao većinski i upravljački paket, dok bi partner iz UAE imao manjinski udeo.
Prema informacijama koje dolaze iz međunarodnih energetskih i finansijskih krugova, preuzimanje Naftne industrije Srbije (NIS) planirano je kroz formiranje zajedničkog preduzeća u kojem bi MOL Grupa imala kontrolni udeo, dok bi Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) nastupio kao manjinski, ali strateški partner.
Takva struktura odgovara dugoročnoj strategiji MOL-a, koji poslednjih godina intenzivno jača pozicije u centralnoj i jugoistočnoj Evropi, dok ADNOC nastavlja širenje van Bliskog istoka kroz selektivna ulaganja u stabilna energetska tržišta.
Prema dostupnim podacima, potpisani načelni sporazumi predstavljaju osnovu za nastavak procesa, koji sada ulazi u fazu regulatornih konsultacija i izrade detaljnog ugovora o kupoprodaji. Paralelno sa tim, planirano je i institucionalno uokviravanje transakcije kroz sporazume između država, što je uobičajena praksa kod strateških energetskih akvizicija.
Zašto ADNOC ulazi kao manjinski partner
Uloga ADNOC-a u ovom poslu prevazilazi puko finansijsko ulaganje. Kao jedna od najvećih nacionalnih naftnih kompanija na svetu, ADNOC donosi iskustvo u upravljanju kompleksnim naftno-gasnim sistemima, sigurnost snabdevanja i snažnu poziciju na globalnim tržištima sirove nafte i derivata.
Analitičari navode da bi ovakav aranžman mogao da ojača otpornost NIS-a u uslovima nestabilnih energetskih tokova, posebno u delu nabavke sirovina i optimizacije lanca snabdevanja.
NIS kao ključna tačka regionalne strategije MOL-a
Za MOL, NIS predstavlja jednu od najvažnijih potencijalnih akvizicija u poslednjih desetak godina. Po strateškom značaju, ovaj posao se u industriji već poredi sa ranijim preuzimanjima INA-e u Hrvatskoj i Slovnafta u Slovačkoj, koja su oblikovala regionalni energetski portfelj mađarske grupe.
Interni nalazi dubinske analize, prema dostupnim informacijama, ukazuju da je Rafinerija Pančevo tehnološki modernizovana i sposobna da nastavi razvoj uz dodatna ulaganja, posebno u segmentima prerade i ekoloških standarda.
Rafinerije i logistika: nezavisni, ali povezani sistemi
Iako se u javnosti pominju i druge rafinerije u okviru MOL Grupe, iz izvora bliskih kompaniji navodi se da će operativne uloge Rafinerije Pančevo i Rafinerije Rijeka ostati razdvojene, sa različitim tržištima snabdevanja i logističkim pravcima.
Poseban izazov za NIS ostaje zavisnost od naftovoda JANAF, koji je trenutno jedini pravac uvoza sirove nafte. Upravo zbog toga, budući vlasnici će, prema procenama analitičara, morati da ulože dodatne napore u stabilizaciju dugoročnih transportnih i komercijalnih odnosa.
