Sa približavanjem grejne sezone raste i interesovanje građana za ogrev, ali pitanje više nije samo koliko košta tona peleta ili kubni metar drva, već koliko će domaćinstvo ukupno potrošiti za zagrevanje stana tokom zime.
Najnovija računica Agencije za energetiku Republike Srbije (AERS) pokazuje da razlike između pojedinih energenata mogu biti veoma velike. Za prosečno izolovan stan od 60 kvadratnih metara, zagrevan na 20 stepeni tokom 16 sati dnevno i 180 dana grejne sezone, AERS procenjuje potrebnu energiju na oko 9.000 kilovat-časova.
Prema cenama energenata iz druge polovine septembra, najpovoljniji među analiziranim načinima grejanja su prirodni gas i jeftinije ogrevno drvo.
Gas i drvo na vrhu računice
Domaćinstvo koje se greje na prirodni gas trebalo bi da za celu sezonu izdvoji oko 59.500 dinara. AERS navodi da je to približno isti trošak kao prethodne grejne sezone.
Kod ogrevnog drveta računica značajno zavisi od cene i efikasnosti peći. Za drvo koje košta oko 7.300 dinara po kubnom metru i noviju peć efikasnosti oko 65 odsto, trošak grejanja iznosi oko 60.000 dinara.
Međutim, domaćinstvo koje plaća drvo oko 10.200 dinara po kubnom metru i koristi peć niže efikasnosti može imati trošak od oko 99.300 dinara.
To pokazuje zašto poređenje samo cene energenta može da zavara – ista vrsta goriva može dovesti do značajno različitog ukupnog računa u zavisnosti od kvaliteta, cene i efikasnosti uređaja za sagorevanje.
AERS istovremeno navodi da su cene ogrevnog drveta u odnosu na prethodnu sezonu veće do 13 odsto.
Pelet više nije među najjeftinijim opcijama
Posebno se izdvaja pelet, čija je cena prema aktuelnim tržišnim podacima za A2 klasu između 42.000 i 48.000 dinara po toni. Potražnja za ogrevom raste uoči početka sezone, a kupcima se savetuje da prilikom nabavke provere kvalitet i sertifikaciju peleta.
Kada se, međutim, uračuna količina potrebna za celu sezonu, slika je drugačija.
AERS procenjuje da će domaćinstvo koje koristi pelet u efikasnijoj peći za njega izdvojiti oko 114.000 dinara tokom sezone 2026/27. To je čak 50 odsto više nego prethodne grejne sezone.
Drugim rečima, pelet više nije automatski sinonim za ekonomično grejanje, iako je praktičniji za korišćenje od klasičnog ogreva.
Ugalj je jeftiniji od peleta, ali zavisi od vrste
Kod uglja procenjeni trošak grejanja kreće se od 81.000 do 102.000 dinara, u zavisnosti od vrste uglja.
AERS u ovogodišnjoj računici nije obuhvatio sirovi lignit iz Kolubare, pa poređenje ne treba tumačiti kao jedinstvenu cenu grejanja na sve vrste uglja.
To znači da se kvalitet i energetska vrednost goriva direktno odražavaju na količinu potrebnu za zagrevanje istog prostora.
Struja može biti povoljna – ali samo pod određenim uslovima
Električno grejanje pokazuje možda najveću razliku između racionalnog i neracionalnog korišćenja energije.
Za domaćinstvo koje koristi termoakumulacione peći (TA peći) i puni ih isključivo tokom jeftinije noćne tarife, AERS procenjuje trošak od oko 102.700 dinara za sezonu.
Ako se TA peći dopunjavaju skupljom električnom energijom samo dva sata dnevno, trošak raste za oko 40 odsto, na približno 142.000 dinara.
Još skuplje je direktno električno grejanje. Za grejna tela i kotlove za etažno grejanje koji koriste električnu energiju, trošak prema trenutnim cenama prelazi 250.000 dinara po sezoni, što ga čini najskupljom analiziranom opcijom.
Lož-ulje među skupljim varijantama
Ni grejanje na ulje za loženje ne spada među ekonomičnije opcije. AERS za ovu sezonu koristi trošak od oko 167.600 dinara, dok bi za domaćinstva koja koriste propan-butan gas računica bila još viša – oko 187.000 dinara.
Koliko košta grejanje stana od 60 kvadrata?
| Način grejanja | Procena troška za sezonu 2026/27 |
|---|---|
| Prirodni gas | oko 59.500 din |
| Drva, povoljnija cena + efikasnija peć | oko 60.000 din |
| Ugalj | 81.000–102.000 din |
| Drva, skuplja + manje efikasna peć | oko 99.300 din |
| TA peći, samo jeftina tarifa | oko 102.700 din |
| Pelet | oko 114.000 din |
| TA peći uz deo skuplje tarife | oko 142.000 din |
| Lož-ulje | oko 167.600 din |
| Propan-butan gas | oko 187.000 din |
| Direktno električno grejanje | više od 250.000 din |
Računica AERS-a odnosi se na prosečno izolovan stambeni prostor od 60 m², 20°C, 16 sati grejanja dnevno i 180 dana u sezoni. Iznosi predstavljaju trošak nabavke energije/goriva i ne uključuju investicije u peći, kotlove, instalacije i održavanje.
Cena ogreva nije isto što i cena toplote
Upravo je to najvažnija poruka ovogodišnje računice.
Domaćinstvo koje gleda samo cenu tone peleta ili kubika drva može lako da donese pogrešan zaključak. Na konačan trošak utiču energetska vrednost goriva, efikasnost peći, izolacija objekta, temperatura na koju se prostor zagreva, broj sati rada i cena po kojoj je energent kupljen.
Zato AERS i preporučuje građanima da pri izboru načina grejanja uzmu u obzir efikasnost uređaja, a gde je moguće, da unaprede izolaciju stana i zamene prozore.
Istovremeno, tržište čvrstih goriva pokazuje da se kupovina ne isplati nužno odlagati do prvih hladnih dana. Potražnja za peletom i drvetom već raste, a trgovci upozoravaju na promene cena i rokove isporuke. Kod drveta su tokom leta već beležena očekivanja daljeg rasta cena zbog ograničene dostupnosti sirovine i povećane proizvodnje peleta.
Za domaćinstva je prilično jasa računica: među posmatranim opcijama trenutno su najpovoljniji prirodni gas i određene varijante grejanja na drva, dok pelet, lož-ulje i naročito direktna električna energija zahtevaju znatno veći budžet. Ipak, stvarni račun može značajno odstupati od prosečne računice AERS-a, pre svega zbog izolacije objekta, lokalnih cena energenata i efikasnosti sistema grejanja.
AERS je napomenuo da će, ukoliko dođe do promena cena energenata tokom oktobra, ponovo izračunati i objaviti troškove grejanja za sezonu 2026/27.
M. T.
