VAŠINGTON – Sjedinjene Američke Države i Saudijska Arabija potpisale su sporazum o saradnji u oblasti civilne nuklearne energije. Ovaj dogovor mogao bi da označi početak višedecenijskog partnerstva vrednog više milijardi dolara, ali je istovremeno izazvao veliku zabrinutost stručnjaka zbog mogućeg širenja nuklearnih kapaciteta na prostoru Bliskog istoka.
Američko Ministarstvo energetike saopštilo je da je potpisan „sporazum o miroljubivoj nuklearnoj saradnji“, koji će američkim kompanijama omogućiti značajno učešće u razvoju saudijskog nuklearnog energetskog programa. Istovremeno je zaključen i bilateralni sporazum o zaštitnim merama koji predstavlja pravni temelj za dugoročnu saradnju, uz poštovanje međunarodnih standarda nuklearne bezbednosti i neširenja nuklearnog oružja.
Mogućnost obogaćivanja uranijuma na saudijskoj teritoriji
Iako zvanični detalji sporazuma nisu javno objavljeni, američki mediji prenose da bi Saudijskoj Arabiji u budućnosti moglo biti omogućeno obogaćivanje uranijuma na sopstvenoj teritoriji.
Iako se obogaćeni uranijum prvenstveno koristi kao gorivo za nuklearne elektrane, ista tehnologija može poslužiti i kao osnova za razvoj nuklearnog oružja, što otvara ozbiljna vojno-politička pitanja.
Presedan u američkoj spoljnoj politici
Stručnjaci za bezbednost upozoravaju da bi ovakav aranžman predstavljao presedan, budući da Sjedinjene Američke Države do sada nisu pomagale drugim državama da razviju kapacitete za obogaćivanje uranijuma na sopstvenoj teritoriji.
Direktorka Programa za Bliski istok u američkom istraživačkom centru Defense Priorities, Rouzmari Kelanik, ocenila je da bi takva odluka bila izuzetno iznenađujuća i potencijalno rizična za stabilnost regiona.
M. D.
