Skoro je neverovatno koliko jedan ostrvski ekosistem može da se promeni kad iz njega nestane – kornjača. A baš to se dogodilo na Floreani, južnom delu Galapagosa, gde su džinovske kornjače praktično iščezle pre oko 150 godina. Zato vest koju je objavio AP zvuči kao povratak izgubljenog zupčanika: na ostrvo je pušteno 158 mladih kornjača-hibrida, starih od 8 do 13 godina, kao deo ozbiljnog plana obnove prirode.
Ove kornjače nisu “bilo koje”. Prema navodima iz projekta, nose između 40% i 80% genetskog nasleđa vrste Chelonoidis niger, koja se na Floreani smatra izgubljenom već vek i po. U programu se pominje i zanimljiv trag porekla: linija hibrida vodi do Volfovog vulkana na ostrvu Isabela – otkriće koje i danas zbunjuje istraživače, jer pokazuje kako genetika ume da “preživi” tamo gde bi čovek rekao da je priča završena. Plan je da se kroz selekciju i uzgoj vremenom poveća “čistoća” floreanskog genetskog potpisa.
Zašto su kornjače toliko važne? Zato što nisu samo stanovnici, nego i radnici: gase invazivne biljke ispašom, raznose seme, otvaraju staze i menjaju pejzaž. Floreana ima oko 173 km² i oko 200 stanovnika, ali ima i problematične “doseljenike” – kupinu i guavu među biljkama, i pacove, mačke, svinje i magarce među životinjama. U takvoj konkurenciji, svaki povratak autohtone vrste je borba na duge staze.
Najlepši detalj iz AP priče je gotovo filmski: puštanje je tempirano sa prvim zimskim kišama sezone. To je onaj mali, ali presudan luksuz prirode – kad akcija čoveka uhvati ritam ostrva.
S.B.
