Ljudska prošlost obično nam dolazi kroz priču o kontinuitetu. Jedna populacija prelazi u drugu, talasi migracija se mešaju i na kraju ostave trag u ljudima koji danas žive. Zbog toga je nalaz iz Kolumbije toliko neobičan. Smithsonian i Reuters prenose da su genetske analize drevnih ostataka u andskom području otkrile do sada nepoznatu ljudsku liniju koja nema jasne veze sa današnjim stanovništvom. Drugim rečima, reč je o populaciji koja je postojala, živela i zatim praktično nestala bez očiglednog genetskog nastavka u savremenom svetu. To je izuzetno redak i snažan scenario u ljudskoj genetici Amerike.
Ovakvi nalazi menjaju i staru sliku o naseljavanju Južne Amerike kao jednoj relativno pravolinijskoj priči. Ako su u severnim Andima postojale grupe koje nisu ostavile vidljiv genetski trag u kasnijim populacijama, onda se istorija ljudskog prisustva na tom prostoru mora čitati kao mnogo složeniji niz dolazaka, izolacija, prilagođavanja i nestanaka. Reuters je naglasio da su istraživači ovu liniju povezali sa ostacima starim oko 6.000 godina, a interpretacija ide u smeru mogućeg lokalnog, mobilnog društva lovaca-sakupljača koje je vremenom iščezlo usled bolesti, oskudice ili pritiska drugih grupa. To ne daje konačan odgovor, ali otvara potpuno novo pitanje: koliko je „izgubljenih ljudi“ zapravo postojalo u Americi pre nego što su veće kasnije populacije ispunile genetsku sliku kontinenta?
Najzanimljiviji deo ove priče leži u tome što genetika ovde ne potvrđuje poznato, već vraća nepoznato u centar pažnje. Ne pronalazi slavnog pretka, nego prazninu između poznatih stabala. A to je jedna od najmoćnijih stvari koje drevna DNK danas može da uradi: da pokaže da istorija nije samo ono što je preživelo, već i ono što je gotovo potpuno nestalo, a ipak nakratko ponovo izranja iz zuba, kostiju i nekoliko fragmenata molekularne memorije.
S.B.
