ZAGREB – Na prolećnoj aukciji kuće „Artmark“, koja će se održati u sredu u zagrebačkom hotelu „Esplanada“, među 160 ponuđenih umetnina pojavilo se i jedno potpuno nepoznato delo velikog vajara Ivana Meštrovića. Reč je o monumentalnoj glavi kralja Petra I Karađorđevića, izrađenoj od sadre (gipsa) u dimenzijama 69 x 47 cm tokom dvadesetih godina prošlog veka. Skulptura je decenijama bila skrivena od očiju javnosti u privatnom vlasništvu kiparovog unuka, Stjepana Meštrovića, američkog profesora i sociologa.
Ključni detalji o ovom otkriću:
Misteriozno poreklo: O ovoj skulpturi ne postoji gotovo nikakav trag u stručnoj literaturi, memoarima samog Meštrovića niti u katalozima njegovih brojnih izložbi. Biserka Rauter Plančić, koja je istraživala kontekst dela, ističe da se ono po prvi put prezentuje javnosti upravo na ovoj aukciji.
Vlasnička struktura: Autorstvo i autentičnost su neupitni jer delo dolazi direktno iz porodične ostavštine. Stjepan Meštrović je postao samostalni vlasnik ove skulpture 2020. godine nakon rešenja Opštinskog građanskog suda u Zagrebu o razvrgnuću suvlasničke zajednice nad delom dedine zaostavštine.
Kontroverzni unuk: Stjepan Meštrović je u Hrvatskoj poslednjih godina bio u žiži interesovanja zbog odnošenja dedinih dela iz Muzeja Ivana Meštrovića, dok je u svetu poznat kao stručni svedok na suđenjima u Hagu i u procesima povodom mučenja u zatvoru Abu Graib.
Pojavljivanje portreta „Kralja Oslobodioca“ u trenutku kada se ponovo preispituje jugoslovensko nasleđe i uloga dinastije Karađorđević nosi posebnu težinu. S obzirom na to da je Meštrović bio blizak sa kraljevskom porodicom, ova glava od sadre predstavlja ne samo vrhunski umetnički rad, već i dragocen istorijski dokument. Kolekcionari u Srbiji sa velikim interesovanjem prate ovu aukciju, jer bi povratak ovakvog dela u Beograd bio od izuzetnog značaja za nacionalnu kulturnu baštinu.
M. D.
