BEOGRAD – Ovogodišnje obeležavanje krsne slave Grada Beograda, Vaznesenja Gospodnjeg – Spasovdana, biće upisano zlatnim slovima u crkvenu istoriju, jer će tradicionalnu spasovdansku litiju u četvrtak uveličati pronošenje jedne od najvećih hrišćanskih svetinja na svetu – dela pojasa Presvete Bogorodice, koji nakon više vekova stiže u Srbiju sa Svete Gore. Detaljan i svečani program ove grandiozne manifestacije predstavljen je danas u Svetosavskom kulturnom i medijskom centru SPC u Zemunu.
Svetinja sutra stiže na aerodrom „Nikola Tesla“, gde će joj uz najviše crkvene i državne počasti biti upriličen svečani doček, a dočekaće je lično Njegova svetost patrijarh srpski Porfirije sa najvišim velikodostojnicima. Pojas, koji će doneti iguman svetogorskog manastira Vatoped, arhimandrit Jefrem sa bratijom, biće izložen na blagosiljanje naroda u Hramu Vaznesenja Gospodnjeg, a potom u Hramu Svetog Save sve do 29. majskog podneva.
Časni krst u rukama mladog genija, vernicima 300.000 svetinja
Upravnik Informativno-izdavačke ustanove SPC Dušan Stokanović naglasio je da dolazak bogorodičinog pojasa daje neopisiv, dublji smisao ovogodišnjoj slavi prestonice, te je otkrio ko će imati istorijsku čast da bude na čelu krsnog hoda:
Mladi matematičar na čelu kolone: Dok je prošle godine Časni krst nosio beogradski heroj Renato Grbić koji je spasavao utopljenike sa Dunava, ove godine ta izuzetna čast pripala je mladom Andreju Drobnjakoviću. Andrej je, kao učenik Matematičke gimnazije, osvojio brojne zlatne medalje na svetskim olimpijadama znanja iz matematike i fizike, čime crkva želi da ukaže na značaj mladosti i znanja.
Poklon za 300.000 vernika: Na kraju same litije i velikog bogosluženja na Svetosavskom platou, vernom narodu biće podeljeno čak 300.000 blagoslovenih trakica. Sve trakice su prethodno osveštane direktno na originalnom pojasu Presvete Bogorodice u svetogorskom manastiru Vatoped i ostaće vernicima kao trajna svetinja i zaštita u domovima.
Kompletna trasa i poredak spasovdanskog krsnog hoda
Šef Kabineta patrijarha srpskog, protojerej Đorđe Stojisavljević, preneo je vernicima neopisivu radost i podsetio na istorijsku vezu Srbije i manastira Vatoped. Naime, reč je o delu pojasa koji je upravo srpski knez Lazar svojevremeno poklonio ovom svetogorskom manastiru, odakle se svetinja sada simbolično vraća da pruži majčinsku ljubav i utehu svom svetosavskom narodu.
Stojisavljević je detaljno opisao kretanje i jedinstveni, svečani poredak velike beogradske litije:
Maršruta litije: Krsni hod počinje ispred Hrama Vaznesenja Gospodnjeg, kolona se kreće Ulicom kneza Miloša, zatim skreće u Ulicu kralja Milana, prolazi desnom stranom kružnog toka Slavija, ide Bulevarom oslobođenja do Svetosavskog platoa, a onda dijagonalno ulazi pravo na glavni zapadni ulaz Hrama Svetog Save.
Baldahin na raskrsnici: Na samoj raskrsnici ulica kneza Miloša i kralja Milana biće postavljen velelepni baldahin – takozvano „nebo“ koje će nositi pripadnici Garde Vojske Srbije. Pod to „nebo“ patrijarh Porfirije će lično uneti i staviti časni Bogorodičin pojas.
Ešaloni i orkestri: U svečanoj litiji će, pored stotina đakona i sveštenika, učestvovati i ešaloni vojnih kadeta, učenici Vojne gimnazije, mnogobrojna kulturno-umetnička društva u narodnim nošnjama, policijski orkestar, kao i najviše zvanice iz javnog i državnog života zemlje.
Ikone i relikvije: Ispred samog pojasa hodaće niz đakona koji kade, a ispred njih će se nositi unikatna, specijalno naslikana ikona Presvete Bogorodice koja drži časni pojas, rad domaćih umetnika, kao i ikona Vaznesenja Gospodnjeg. Na samom čelu čitavog protokola stajaće Časni krst i Sveto Jevanđelje.
Pravila celivanja u Hramu Svetog Save: Molba za dostojanstvo
Nakon što patrijarh Porfirije svečano unese pojas u Hram Svetog Save, kapije najveće svetinje biće otvorene za sve građane koji žele da se poklone i celivaju svetogorsku relikviju. Crkva je uspostavila strog i dostojanstven poredak kako bi se izbegle gužve:
„Vernici koji dolaze da celivaju Pojas Presvete Bogorodice ulaziće isključivo sa zapadne strane Hrama, a izlaziti na severna vrata. Sve vreme će u unutrašnjosti dežurati sveštenici i redari kako bi se sačuvao besprekoran mir. Najljubaznije molimo naš pobožni narod da se ispred svetinje ne zadržava predugo. Standardno i hrišćanski je da se smerno poklonimo, prekrstimo, celivamo pojas i produžimo dalje, kako bismo omogućili desetinama hiljada drugih ljudi koji će čekati u redovima da pristupe ovom velikom blagoslovu“, apelovao je Dušan Stojanović.
Dolazak pojasa Presvete Bogorodice u Beograd u maju 2026. godine predstavlja prvorazredni duhovni i saborni trijumf Srpske pravoslavne crkve, koji u vremenima globalnih kriza i unutrašnjih iskušenja demonstrira neraskidivu istorijsku vertikalu između srpskog naroda i Svete Gore. Činjenica da svetinju donosi arhimandrit Jefrem iz Vatopeda – manastira kojem je ovaj pojas darovao knez Lazar – nosi snažnu simboliku obnove istorijskog pamćenja i državotvornog identiteta. Isticanje mladog matematičkog genija Andreja Drobnjakovića na čelo krsnog hoda, uz gardiste, kadete i stotine hiljada vernika, šalje sliku jedinstvene, svetosavske Srbije koja svoje temelje uspešno brani spajanjem najviših naučnih dostignuća i tradicionalne pravoslavne duhovnosti.
M. D.
