NIŠ – Univerzitetska biblioteka „Nikola Tesla” u Nišu bila je domaćin značajnog kulturno-naučnog programa koji je povezao dve važne regionalne akademske i kulturne sredine Srbije. Pred niškom naučnom i stručnom javnošću juče je, u ponedeljak 22. juna 2026. godine, održano svečano predstavljanje reprezentativne monografije „Sto godina Arhiva Vojvodine (1926–2026)”, kao i celokupne, izuzetno plodne izdavačke delatnosti ove institucije.
Ovaj program realizovan je u sklopu zvaničnog, višemesečnog obeležavanja velikog istorijskog jubileja – čitavog veka postojanja i kontinuiranog rada Arhiva Vojvodine, ustanove kulture od najvišeg nacionalnog značaja sa sedištem u Novom Sadu.
O složenom istorijskom razvoju institucije, njenim institucionalnim transformacijama i neprocenjivoj ulozi u prikupljanju, zaštiti i obradi arhivske građe i kulturne baštine, prisutnima je govorila Dunja Andrić, bibliotekar Arhiva Vojvodine. U nastavku izlaganja fokus je stavljen na samu jubilarnu monografiju, koja predstavlja kapitalno svedočanstvo o misiji i viziji Arhiva, prateći njegov put od skromnih osnivačkih početaka ratne 1926. godine pa sve do transformacije u savremeni, digitalno opremljeni dokumentarni centar.
Posebno zapažen i emotivan deo niške promocije bio je posvećen predstavljanju opusa dr Steve Lapčevića, kustosa Muzeja Srema u Sremskoj Mitrovici, poznatog politikologa i dugogodišnjeg, izuzetno produktivnog saradnika Arhiva Vojvodine.
Unutar prestižne arhivske edicije „Posebna izdanja”, u proteklom periodu objavljeno je čak osam njegovih autorskih monografija i studiozno priređenih istorijskih izvora. Dr Lapčević se u ovim delima bavio ključnim identitetskim temama – istorijom Srema, razvojem lokalnih nacionalnih, kulturnih i prosvetnih pokreta, fenomenom sokolskih društava, ali i tragičnim stradanjima civilnog stanovništva tokom Drugog svetskog rata, te biografijama ličnosti koje su trajno definisale javni i kulturni život tog prostora.
Gostovanje Arhiva Vojvodine u Nišu potvrdilo je važnost međuinstitucionalnog povezivanja i decentralizacije kulture, dokazujući da arhivska građa nije samo nemi svedok prošlosti, već živa osnova za savremena naučna istraživanja i očuvanje kolektivnog pamćenja srpskog naroda.
N.V.
