Diplodokus je jedan od najprepoznatljivijih dinosaurusa, poznat po veoma dugom vratu, još dužem repu i masivnom telu oslonjenom na četiri stuba nalik nogama slona. Svi pouzdano potvrđeni ostaci ovog roda do sada su poticali iz formacije Morison na zapadu Sjedinjenih Američkih Država.
Fosili iz španske pokrajine Teruel promenili su tu sliku. Četrnaest dobro očuvanih repnih pršljenova i nekoliko takozvanih hevronskih kostiju pronađenih na lokalitetu La Teherija pripadaju diplodokusu koji je pre oko 150 miliona godina živeo na prostoru današnje Evrope.
Životinja je bila duga približno 25 metara, što je čini uporedivom sa severnoameričkim predstavnicima roda. Iako nije pronađen ceo skelet, repni pršljenovi sadrže kombinaciju anatomskih osobina dovoljno karakterističnu za pouzdanu klasifikaciju.
Istraživači Fondacije Dinopolis detaljno su uporedili oblik zglobnih površina, nastavaka, proporcije i raspored šupljina sa poznatim diplodocidima. Više nezavisnih analiza evolutivnog srodstva uporno je smeštalo španski primerak unutar roda Diplodocus.
Izdavač stručnog časopisa „Journal of Vertebrate Paleontology“, Taylor & Francis, navodi da je ovo prvi potvrđeni pripadnik roda izvan Severne Amerike. Nalaz je istovremeno jedan od najpotpunijih poznatih evropskih skeleta iz šire grupe diplodocida.
Otkriće postavlja pitanje kako je tako velika kopnena životinja stigla između kontinenata. Tokom kasne jure Atlantski okean tek je počinjao da se otvara nakon raspada Pangee. Severna Amerika i Evropa bile su razdvojene užim morskim područjima, ostrvima i promenljivim priobalnim ravnicama.
U fazama nižeg nivoa mora mogle su se pojavljivati privremene kopnene veze ili nizovi ostrva između kojih su se životinje postepeno širile. Diplodokus verovatno nije prešao širok okean kakav danas poznajemo. Kretao se kroz pejzaž koji je tokom miliona godina više puta otvarao i zatvarao prolaze.
Prisustvo istog roda na oba kontinenta pruža snažan dokaz razmene životinjskih populacija. Ako je diplodokus uspeo da se proširi, istim putevima mogli su se kretati manji dinosaurusi, kopnene životinje, biljke i drugi organizmi.
Evropski ekosistemi kasne jure nisu bili jednostavne kopije severnoameričkih. U Teruelu su živeli i veoma drugačiji veliki sauropodi, uključujući turijasauruse i losiljasauruse. Dolazak diplodokusa dodao je još jednu ogromnu biljojedu vrstu već raznovrsnoj zajednici.
Nije još poznato da li fosil pripada nekoj od već imenovanih severnoameričkih vrsta ili predstavlja zasebnu evropsku vrstu. Za takvu odluku verovatno će biti potrebni dodatni delovi skeleta, naročito lobanja, vratni pršljenovi ili kosti udova.
Pronalazak je važan i zbog načina na koji naučnici rekonstruišu drevnu geografiju. Fosili ne govore samo gde je životinja umrla. Njihova rasprostranjenost može da pokaže kada su postojale kopnene veze, koliko dugo su trajale i koje životinje su mogle da ih koriste.
Diplodokus iz Španije tako je mnogo više od poznatog dinosaurusa pronađenog na neočekivanom mestu. Njegov rep predstavlja trag prolaza između svetova koji će kasnije postati odvojeni Atlantskim okeanom.
S.B.
