Neke astronomske vesti zvuče spektakularno samo zato što su daleke. Ova je važna zato što je korisna. Naučnici su identifikovali izuzetno sjajnu supernovu iz vremena kada je svemir bio mnogo mlađi, a njena svetlost je usput bila savijena i uvećana gravitacionim sočivom jedne galaksije u prvom planu. To je retka kombinacija: dobijate i kosmičku eksploziju i prirodnu lupu. Još važnije, pošto svetlost do nas stiže različitim putanjama, različite slike iste eksplozije dolaze u različito vreme. To praktično znači da astronomi mogu da gledaju više trenutaka iste supernove gotovo kao da premotavaju događaj koji se desio pre više od 10 milijardi godina.
Kako prenosi ScienceDaily, upravo takvi događaji mogu pomoći da se preciznije meri brzina širenja svemira, a time i priroda tamne energije, sile za koju mislimo da ubrzava kosmičko širenje. Za čitaoca koji voli više od pukog „wow“ efekta, ovde je ključna stvar metod: gravitaciono sočivo nije samo egzotična pojava iz udžbenika relativnosti, nego alat kojim se meri vreme, udaljenost i model širenja vasione. Ako dovoljno dobro razumete kašnjenje svetlosti između više slika iste supernove, dobijate još jedan nezavisan način da proverite kosmološke parametre. A u modernoj kosmologiji upravo su nezavisne provere zlato, jer najveće misterije ne rešava jedan lep rezultat, nego više različitih metoda koje počnu da govore isto.
S.B.
