Povodom obeležavanja 250 godina od proglašenja nezavisnosti Sjedinjenih Američkih Država, u Nacionalnom istorijskom parku Independens u Filadelfiji svečano je zakopana vremenska kapsula koja će ostati zapečaćena narednih 250 godina. Planirano je da bude otvorena tek 4. jula 2276. godine, kada će buduće generacije imati priliku da zavire u svakodnevni život i dostignuća današnje Amerike.
Kapsula, teška oko 900 kilograma, izrađena je od nerđajućeg čelika i projektovana tako da izdrži najmanje dva i po veka. Njena konstrukcija podseća na sef – unutrašnji cilindrični kontejner čuva sadržaj, dok ga spoljašnji zaštitni omotač štiti od vlage, vazduha i spoljašnjih uticaja.
Za razliku od klasičnih vremenskih kapsula koje često sadrže fotografije, novine i pisma, ova predstavlja pažljivo osmišljenu kolekciju predmeta koji simbolizuju istoriju, nauku, kulturu, prirodu i tehnološki razvoj Sjedinjenih Američkih Država.
Među predmetima koji će narednih 250 godina čekati svoje nove vlasnike nalaze se komad tkanine sa aviona braće Rajt, pionira vazduhoplovstva, kost severnoatlantskog kita, koja podseća na bogatstvo i ugroženost prirodnog sveta, pero beloglavog orla korišćeno tokom Američkog građanskog rata, kao i olimpijska zlatna medalja, simbol sportskih uspeha zemlje.
Posebnu pažnju javnosti privuklo je i to što je u kapsulu smešten Apple iPhone 17 Pro Max, uređaj koji bi za ljude 23. veka mogao predstavljati isto ono što nama danas predstavljaju prvi telefoni, pisaće mašine ili mehanički računari – tehnološki artefakt jednog vremena.
Svih 50 američkih saveznih država, Distrikt Kolumbija i pet američkih teritorija učestvovali su u izboru predmeta koji će predstavljati njihov identitet i doprinos istoriji zemlje. Na taj način kapsula nije zamišljena samo kao istorijski eksponat, već kao kolektivna poruka budućim generacijama o vrednostima, dostignućima i izazovima današnjeg društva.
Projekat je rezultat višegodišnje saradnje inicijative America250, Nacionalnog instituta za standarde i tehnologiju (NIST), Kongresne biblioteke, Nacionalne službe parkova, Istorijskog fonda za nezavisnost i više naučnih i kulturnih institucija.
Šta se obično nalazi u vremenskim kapsulama?
Ideja vremenske kapsule nije nova. Njena svrha je da ljudima iz budućnosti ostavi autentično svedočanstvo o vremenu u kojem je nastala. U njima se najčešće nalaze novine, knjige, novac, fotografije, pisma, video-zapisi, odeća, igračke, predmeti svakodnevne upotrebe, ali i digitalni uređaji koji predstavljaju vrhunac tehnologije svog doba.
U poslednjim decenijama sve češće se u kapsule stavljaju i USB memorije, hard diskovi, DNK uzorci biljaka i životinja, digitalne arhive i poruke građana namenjene ljudima koji će živeti vekovima kasnije.
Pogled u budućnost
Simbolika ove kapsule prevazilazi samu proslavu jubileja. Ona predstavlja svojevrsni dijalog između sadašnjosti i budućnosti, pokušaj da se ljudima koji će živeti za dva i po veka pokaže kako su izgledali svakodnevni život, tehnologija, kultura i vrednosti početkom 21. veka.
Kada bude otvorena 2276. godine, niko od ljudi koji su učestvovali u njenom nastanku neće biti živ. Ipak, predmeti koje su ostavili iza sebe ispričaće priču o jednom vremenu, njegovim dostignućima, nadama i načinu na koji je tadašnje društvo zamišljalo budućnost.
Možda će upravo tadašnji stanovnici Amerike sa istim čuđenjem posmatrati današnji pametni telefon ili olimpijsku medalju kao što mi danas gledamo predmete stare nekoliko vekova – kao dragocene tragove jednog davno prošlog sveta.
M. T.
Foto: FB/America250
