Tri crvena znaka na zidu plitke pećine u Meksiku zabeležena su još osamdesetih godina prošlog veka. Njihove boje su tokom vremena izbledele, pa su pojedini delovi postali teški za čitanje golim okom. Istraživači su se vratili pećini, pažljivo snimili zid i digitalno pojačali detalje fotografija. Zatim su oblike uporedili s motivima poznatim iz Teotivakana, velikog drevnog grada koji je cvetao mnogo pre astečkog perioda. Nova analiza otvara pitanje jesu li ovi znaci deo šireg sistema prenošenja imena i titula, a ne samo odvojeni ukrasni crteži. To još ne znači da je pronađena potpuna abeceda ili da se svaki znak može pročitati kao savremena rečenica.
Pećina se nalazi u oblasti Čalkacinga, visoko na steni povezanoj s naseljavanjem i obredima ljudi iz teotivakanskog kulturnog kruga. Tim pod vođstvom istraživača Univerziteta u Kopenhagenu mapirao je položaj znakova i dokumentovao zid. Jedan prikaz sadrži stilizovanu planinu uz motive koji podsećaju na svitke govora. Istraživači ga tumače kao moguće ime mesta, „Raspevana planina“. Sličan spoj motiva poznat je i sa zidnih slika u samom Teotivakanu, što otvara mogućnost da je pećina imala posebno značenje za ljude koji su između tih mesta putovali. Sličnost je snažan trag, ali rekonstrukcija davnog naziva i svrhe mesta ostaje stručno tumačenje, a ne neposredno zabeleženo svedočenje njegovih posetilaca.
Drugi znak sadrži predmete koji se povezuju s ratničkom opremom, među njima ogrtač i šiljasti projektil. Na osnovu njihovog zajedničkog prikaza istraživači predlažu da je mogao označavati određenu ratničku titulu. Treći, najveći crtež, jeste okvir ukrašen motivima nalik zvezdama. Nalazi se iznad niske stenske police, a zid i svod na tom mestu nose tragove jakog delovanja vatre. Tim zato razmatra mogućnost da je prostor korišćen za vatreni obred, možda sa spaljivanjem tamjana ili drugog materijala. Sama čađ ne može nam reći ko je učestvovao niti tačno šta je rađeno; njena vrednost je u tome što se može posmatrati zajedno s položajem znaka i oblikom police.
Pitanje teotivakanskog pisanja već dugo izaziva raspravu. U mnogim starim kulturama granica između slike koja ukrašava, znaka koji predstavlja ime i sistema koji beleži govor nije jednostavna. Novi primer iz pećine važan je zato što se isti ili srodni motivi pojavljuju u različitim kontekstima. Ako se znak za mesto ponavlja na zidu pećine i u gradu, verovatnije je da je nosio prepoznatljivo značenje. Studija objavljena u časopisu Antiquity zato jača argument da pojedini teotivakanski simboli nisu bili samo dekoracija. Ipak, širi sistem tek treba rekonstruisati kroz više nalaza, poređenja i opreznih provera svakog predloženog čitanja.
U ovoj priči tehnologija nije zamenila terenski rad. Digitalna obrada fotografija pomogla je da se jasnije vide izbledeli delovi, ali je značenje nastajalo iz njihovog položaja, okoline i poređenja s drugim umetničkim delima. Pećina čuva tragove ljudi koji su tu nekada stajali, gledali u obojeni zid i verovatno razumeli poruku koju mi tek pokušavamo da sastavimo. Tri znaka ne pružaju ceo rečnik davnog grada. Pružaju vredan dokaz da se ista vizuelna misao mogla prenositi od monumentalnog gradskog slikarstva do udaljenog mesta obreda.
S.B.
Izvor: Postinfo
