Prostrani delovi unutrašnjosti Australije prekriveni su cvetovima Sturtovog pustinjskog graška, biljke koja je prilagođena dugim periodima suše, ali nakon obilnih padavina može da pretvori suvi pejzaž u crveno, ružičasto i ljubičasto polje.
Biljka sa upečatljivim tamnim središtem cveta simbol je Južne Australije. Veći deo vremena opstaje kao seme skriveno u zemlji, čekajući kombinaciju vlage i temperature koja će omogućiti klijanje. Seme može mirovati godinama, pa se masovno cvetanje ne ponavlja po pravilnom kalendaru.
Ove sezone pojedina područja Južne Australije i Novog Južnog Velsa dobila su tri do četiri puta više padavina od proseka. Stručnjaci i stanovnici koje je obišao ABC ocenjuju da je reč o najizraženijem cvetanju još od 1974. godine.
Najpoznatija varijanta ima intenzivno crvene latice i gotovo crno središte. Ipak, sada su primećene i ređe boje, uključujući ružičaste, bele i ljubičaste cvetove. Razlike mogu nastati zbog genetske raznovrsnosti biljaka, ukrštanja i lokalnih uslova u zemljištu.
Takva cvetanja nisu važna samo zbog izgleda. Ona privlače oprašivače, obezbeđuju hranu različitim životinjama i nakratko menjaju odnose unutar čitavog pustinjskog ekosistema. Kada se uslovi ponovo osuše, nadzemni delovi biljaka nestaju, ali nova generacija semena ostaje u zemlji.
Ovaj prirodni događaj privlači veliki broj posetilaca i fotografa. Upravo tada nastaje rizik da ljudi, tražeći najbolji kadar, zgaze biljke ili sabiju zemljište oko njih. Vožnja van postojećih puteva takođe može da ošteti površinu na kojoj se nalazi seme budućih generacija.
Sturtov pustinjski grašak nije klasičan baštenski grašak, iako pripada široj porodici mahunarki. Njegov neobičan oblik nastao je kao prilagođavanje surovom okruženju, sa vrelim danima, hladnim noćima i veoma nepredvidivim padavinama.
Masovno cvetanje podseća i na to da pustinja nije prazan prostor. Ispod naizgled beživotne površine nalazi se biološka „arhiva“ koja čeka pravi trenutak. Dovoljan je redak niz kišnih meseci da se pejzaž potpuno promeni.
Prizori raskošnih cvetova zbog toga predstavljaju mnogo više od sezonske turističke atrakcije. Oni pokazuju kako biljke mogu da usklade čitav životni ciklus sa događajem koji se možda neće ponoviti decenijama. Kada voda konačno stigne, pustinja ne oživljava postepeno – ona gotovo odjednom pokazuje koliko je života sve vreme čuvala.
S.B.
