U arheologiji Bliskog istoka kameni zidovi i keramika opstaju relativno često, dok drvo uglavnom nestane zbog vlage, mikroorganizama i protoka vremena. Zbog toga su ugljenisane grede pronađene u Jerusalimu izuzetno dragocene za istraživače.
Drveni ostaci otkriveni su u oblasti Davidovog grada, a povezuju se sa razaranjem Jerusalima i Prvog hrama u šestom veku pre nove ere. Vatra koja je uništila građevinu istovremeno je ugljenisala drvo i usporila njegovo potpuno propadanje.
Jerusalem Post je 20. jula preneo da pojedine grede imaju veliki broj jasno sačuvanih godova. Što je više prstenova rasta dostupno, naučnici mogu preciznije da uporede obrazac sa drugim uzorcima i odrede vreme kada je drvo posečeno.
Metoda se naziva dendrohronologija. Širina svakog goda zavisi od uslova u određenoj godini. Vlažna i povoljna sezona može proizvesti širi prsten, dok suša ili hladnoća ostavljaju uži. Niz takvih promena ponaša se poput prirodnog bar-koda.
Ako se obrazac grede preklopi sa poznatim nizom iz istog područja, moguće je odrediti kalendarsku godinu rasta. U idealnim okolnostima može se utvrditi čak i približna sezona u kojoj je stablo posečeno.
Analiza tako može odgovoriti na više pitanja. Naučnici mogu da procene da li je građa korišćena odmah ili je godinama skladištena, da li su grede poticale iz lokalnih šuma i kakva je klima vladala tokom života drveta.
Ugljenisani ostaci pružaju i neposredan trag požara. Kameni zid može preživeti razaranje bez jasnog znaka kada se ono dogodilo, dok spaljena greda povezuje građevinu sa konkretnim katastrofalnim događajem.
Ipak, arheolozi moraju biti oprezni. Jedan komad drveta može biti stariji od objekta ukoliko je ponovo korišćen iz neke ranije građevine. Zbog toga se rezultati porede sa keramikom, slojevima pepela, istorijskim zapisima i drugim nalazima.
Otkriće pokazuje koliko mali detalji mogu poboljšati razumevanje velikih istorijskih događaja. Grede koje su nekada držale krov danas više ne nose građevinu, ali njihovi godovi mogu da nose zapis o klimi, gradnji i požaru koji se dogodio pre skoro 2.600 godina.
S.B.
