Fosili džinovskog dinosaurusa otkriveni tokom građevinskih radova u Brazilu pripadaju do sada nepoznatoj vrsti koja je živela pre približno 120 miliona godina. Životinja je dostizala dužinu od oko 20 metara, a njene evolutivne veze sa dinosaurusima iz Evrope pokreću nova pitanja o kretanju vrsta između tadašnjih kontinenata.
Fosilni ostaci pojavili su se u slojevima stena otkrivenim prilikom izvođenja radova. Gradilišta ponekad otvaraju geološke slojeve koji bi bez mehanizacije ostali duboko ispod površine. Kada se prepoznaju kosti, radovi se privremeno zaustavljaju kako bi paleontolozi mogli da dokumentuju njihov položaj.
ScienceDaily je naveo da je novootkrivena životinja pripadala sauropodima, grupi dugovratih biljojeda u kojoj se nalaze neke od najvećih kopnenih životinja svih vremena. Njihova ogromna tela oslanjala su se na četiri snažne noge, dok su dug vrat i rep menjali način na koji su dosezali hranu i održavali ravnotežu.
Posebno iznenađenje predstavlja srodnost sa dinosaurusom poznatim iz Španije. Pre oko 120 miliona godina raspored kontinenata bio je drugačiji, ali se Atlantski okean već formirao. Sličnosti među vrstama mogu da pokažu da su veze između kopnenih masa trajale duže nego što se pretpostavljalo ili da zajednički predak potiče iz ranijeg perioda.
Za određivanje nove vrste nije dovoljna samo velika kost. Naučnici porede oblik pršljenova, udova, karlice i drugih elemenata sa desetinama poznatih sauropoda. Važne su sitne anatomske osobine – položaj otvora, oblik zglobnih površina i raspored koštanih grebena.
Procena dužine od približno 20 metara zasniva se na očuvanim kostima i proporcijama srodnih životinja. Takve procene imaju određeni raspon, jer retko postoji čitav skelet jedne jedinke. Ipak, jasno je da je reč o velikom biljojedu koji je zauzimao značajno mesto u tadašnjem ekosistemu.
Brazil je tokom perioda krede imao drugačiju klimu i vegetaciju. Veliki rečni sistemi, ravnice i šume omogućavali su život raznovrsnih dinosaurusa. Sauropodi su morali svakodnevno da unose velike količine biljne hrane, ali njihov dugačak vrat možda im je omogućavao da se hrane na širokom prostoru bez stalnog pomeranja teškog tela.
Otkriće na gradilištu pokazuje i značaj saradnje građevinaca i paleontologa. Ako se fosili ne prepoznaju na vreme, mogu da budu uništeni za nekoliko minuta. Sa druge strane, pravilno prijavljen nalaz može da otkrije čitavu novu vrstu i promeni razumevanje nekadašnjeg kontinenta.
Naučnici će nastaviti da proučavaju okolne slojeve u nadi da će pronaći dodatne kosti, tragove biljaka ili ostatke drugih životinja. Svaki novi element može preciznije da odredi starost, izgled i okruženje brazilskog diva.
Dinosaurusu je bilo potrebno oko 120 miliona godina da se ponovo pojavi na svetlosti dana. Nije ga otkrila ekspedicija u udaljenoj pustinji, već savremena gradnja – podsetnik da se nepoznata poglavlja praistorije ponekad nalaze neposredno ispod temelja budućih zgrada.
S.B.
