U skladištu u australijskom Darvinu godinama su stajala kamena jezgra izbušena tokom geoloških istraživanja. Njihova prvobitna svrha bila je potraga za podacima o stenama ispod površine. U delovima tih jezgara istraživači su, međutim, našli mnogo stariju priču: hiljade mikroskopskih fosila koji pomažu da se razume gde je rani složeni život mogao da opstane.
Reč je o ostacima jednoćelijskih organizama iz grupe eukariota. Njihove ćelije razlikuju se od jednostavnije građenih bakterija i arheja; u istu veliku grupu danas spadaju i biljke, životinje, gljive i alge. To ne znači da su drevni fosili ličili na današnje životinje. Njihov značaj je u tome što čuvaju tragove ćelijske složenosti iz veoma rane faze istorije Zemlje.
Istraživači su usitnili uzorke muljevitih stena, obradili ih i pod mikroskopom pregledali preostali organski materijal. Identifikovali su više od 12.000 fosila. Zatim su ispitali hemijske osobine stena kako bi procenili kakvi su bili uslovi u vodi u kojoj se nekada taložio mulj. Fosili eukariota pojavljivali su se u uzorcima iz sredina s kiseonikom, od priobalnih područja do otvorenijeg mora. U ispitanim uzorcima iz sredina bez kiseonika nalazili su jednostavnije oblike života. ScienceDaily
Autori istraživanja, koji su nalaz predstavili i u tekstu za The Conversation, tumače ovu razliku kao dokaz da je kiseonik bio važan za najranije poznate eukariote obuhvaćene njihovim uzorcima. Najstariji fosili iz proučavane oblasti datiraju približno 1,75 milijardi godina unazad. To je vreme kada je život već imao dugu istoriju, ali je do nastanka velikih i raznovrsnih životinja ostalo još mnogo stotina miliona godina.
Važno je ne pretvoriti nalaz u previše jednostavnu tvrdnju da nijedan eukariot nikada nije mogao živeti bez kiseonika. Danas postoje neobični eukarioti prilagođeni takvim uslovima. Istraživanje govori o rasporedu fosila i uslova u određenim drevnim sedimentima. Pokazuje snažnu vezu između tamošnjih ranih eukariota i kiseonikom snabdevenih staništa, dok šira priča o poreklu svih njihovih linija ostaje predmet rada.
Posebno je upečatljivo koliko je do otkrića vodio običan čin ponovnog pregledanja sačuvanog materijala. Jezgra nisu izbušena da bi se rešavalo pitanje nastanka složenih ćelija. Nekoliko decenija kasnije, nove metode i novo istraživačko pitanje omogućili su da se u njima vidi nešto što je ranije bilo skriveno.
Fosili su toliko mali da ih prolaznik u kamenu ne bi primetio. Njihova poruka je, ipak, velika: davno pre šuma, riba i kopnenih životinja, pojedina morska staništa već su pružala uslove za ćelije od kojih će poteći mnogo raznovrsniji svet.
S.B.
Izvor: Postinfo
