Jezera koja su nekada delovala bistro i plavo sve češće dobijaju tamniju, braonkastu nijansu. Na prvi pogled, to može izgledati kao obična promena boje vode, ali naučnici upozoravaju da se iza tog prizora krije mnogo veća promena u čitavom ekosistemu. Kada voda postane tamnija, menja se količina svetlosti koja prodire u dubinu, temperatura slojeva, vidljivost za ribe i način na koji predatori love plen.
ScienceDaily je objavio istraživanje prema kome slatkovodna jezera u Severnoj Americi i Evropi sve više tamne, što utiče na populacije riba. Vrste kao što su pastrmka, bas, smuđ i bela riba teže prolaze u vodi sa manjom vidljivošću, dok štuka i walleye, vrsta bliska smuđu, u takvim uslovima mogu bolje da se snađu. Istraživanje je obuhvatilo podatke iz 871 jezera, što daje ozbiljniju sliku od pojedinačnog lokalnog zapažanja.
Ovaj proces, poznat kao „browning”, često je povezan sa većim unosom organske materije iz okolnog zemljišta, promenama padavina, šumarstvom i oporavkom zemljišta od ranijih zagađenja. Voda postaje tamnija jer u nju dospevaju materije iz biljaka i tla, slično kao kada čaj dobije boju od listova. Samo što u jezeru ta promena nije estetska, već životna.
Kod nas se ovakve vesti lako povezuju sa rekama, jezerima i akumulacijama koje se sve češće posmatraju kroz kvalitet vode, riblji fond i turizam. Ribolovci prvi primete kada se promeni vrsta ribe, veličina ulova ili ponašanje predatora. Za prirodu, međutim, to nije samo pitanje ribolova. Ako se promeni svetlost u vodi, menja se ceo podvodni raspored. Jezero tako može izgledati mirno na površini, dok se ispod nje odvija tiha smena stanovnika.
S.B.
