Figure koje plešu, psi koji laju i linije pune pokreta stigli su u rimski Palaco Braski. Velika izložba Kita Haringa otvorena je 6. oktobra i okuplja više od 140 radova i pratećih materijala. To je prilika da se prepoznatljivi znakovi vide u širem kontekstu, izvan majica, plakata i predmeta na kojima se često sreću. Haringov jezik može delovati toliko poznato da se lako zaboravi kako je nastajao. Muzejska postavka vraća pažnju na crtež, izbor podloge i okolnosti u kojima su slike dobijale značenje. Velika postavka omogućava i poređenje: isti motiv može se pratiti od jednog rada do drugog, uz promenu tehnike, veličine i odnosa sa prostorom.
Put kroz postavku vodi od ranih radova do skulptura, grafika, političkih plakata i kasnijih ostvarenja. Među izloženim delima su crteži nastali kredom na reklamnim panelima njujorškog metroa i paneli oslikani sprejom uz FDR Drive 1984. godine. Kratka današnja reportaža Euronewsa izdvaja upravo te početke javno vidljivog rada. U takvom okruženju slika susreće ljude koji nisu pošli u galeriju. Neko je vidi u prolazu, neko zastane, a neko se kasnije vrati da je potraži. Ta neposrednost pomaže da se razume zašto je Haringov znak postao deo svakodnevnog vizuelnog pamćenja. Publika je umetnika upoznavala i tamo gde je završavala sasvim druge poslove.
Značajan deo pozajmica dolazi iz zbirke Nakamura Keith Haring Collection. Muzej Rima navodi i posebno zanimljiv predmet: motocikl Jamaha koji je umetnik oslikao tokom boravka u Rimu 1984. godine. Takav eksponat otvara drugačiji pogled na odnos slike i predmeta. Crtež više nije ograničen pravougaonikom papira ili platna, već prati površinu stvari koja već ima svoju funkciju i oblik. Posmatrač istovremeno vidi poznat objekat i način na koji ga umetnik menja. Takvi susreti mogu učiniti retrospektivu zanimljivom i ljudima koji misle da im savremena umetnost nije bliska. Za početak gledanja dovoljna je radoznalost prema predmetu koji prepoznaju iz svakodnevnog života.
Jednostavne figure u Haringovom radu nose i ozbiljne društvene teme. Postavka obuhvata dela povezana sa borbom protiv rasizma, aparthejda i drugih problema vremena u kojem je stvarao. Pristupačan vizuelni jezik zato ne mora da znači površnu poruku. Malo elemenata može privući pažnju brzo, ali značenje zavisi od njihovog odnosa i konteksta. Za publiku je zanimljivo koliko lako takav jezik prelazi granice govornog jezika. Figura u pokretu može biti čitljiva pre objašnjenja, dok prateći kontekst produbljuje ono što je delovalo jednostavno. Zadržavanje pred delom dopušta da se iza poznatog motiva vide namera i izbori autora. Brzo prepoznavanje tada postaje početak pažljivijeg gledanja.
Izložba traje do 11. aprila 2027, pa priča nije vezana samo za dan otvaranja. U istorijskoj rimskoj palati Haringov vizuelni svet dobija drugačije okruženje od onog u kojem su nastajali crteži u metrou. Taj susret može biti zanimljiv: energične linije i jarke boje stoje naspram muzejske svečanosti. Najbolji razlog za gledanje nije samo broj eksponata, već mogućnost da se prati kako se isti znak razvija kroz različite podloge i poruke. Posetilac može doći zbog figure koju poznaje, a otići sa jasnijom predstavom o umetniku koji je od jednostavne linije napravio širok javni jezik. Poznati simbol tada prestaje da bude samo dekoracija i postaje deo priče o autoru, vremenu i publici.
S.B.
