Kada temperature porastu, šuma može da deluje kao prirodni klima-uređaj. Krošnje stvaraju hlad, biljke isparavanjem vode rashlađuju okolinu, a zemljište pod drvećem zadržava više vlage. Međutim, nisu sve šume jednako otporne na ekstremnu toplotu.
Istraživanje o kojem je izvestio Phys.org pokazuje da prirodne šume bolje preživljavaju toplotne talase od planski zasađenih šumskih površina. Razlika nije samo u starosti stabala, već u raznovrsnosti čitavog ekosistema.
Prirodna šuma obično sadrži više vrsta drveća različite visine i starosti. Njihovi korenovi dopiru do različitih slojeva zemljišta, pa ne crpe svi vodu sa istog mesta. Kada jedna vrsta slabije podnosi sušu, druge mogu nastaviti da rastu i održavaju hladovinu, vlažnost i život u zemljištu.
U plantažama se često sade stabla iste vrste, približno iste starosti i na pravilnim razmacima. Takav raspored olakšava uzgoj i seču, ali povećava rizik da čitava površina istovremeno reaguje na vrućinu, nedostatak vode, bolesti ili štetočine. Ako su sva stabla oslonjena na isti sloj vlage, produžena suša može da ih pogodi gotovo u isto vreme.
Prirodne šume imaju i više mrtvog drveta, lišća, gljiva i mikroorganizama. Iako ponekad deluju neurednije, ti slojevi čuvaju vodu, hrane zemljište i pomažu korenovom sistemu. Gusti i raznoliki sklop krošnji sprečava da sunce direktno isušuje tlo.
Nalazi ne znače da pošumljavanje nema smisla. Naprotiv, nova stabla su neophodna, ali način na koji se sade postaje sve važniji. Mešanje domaćih vrsta, ostavljanje prostora za prirodno podmlađivanje i očuvanje postojećeg zemljišta mogu stvoriti otpornije šumske sisteme.
U godinama sa sve češćim toplotnim talasima, šuma više ne može da se posmatra samo kao zbir stabala. Njena snaga nalazi se u odnosima između različitih vrsta, korenova, mikroorganizama i slojeva vegetacije koji zajedno čuvaju hladnoću i vlagu.
S.B.
