Oslikane pećine predstavljaju jedan od najvažnijih izvora za razumevanje života praistorijskih ljudi. Crteži životinja, otisci šaka i geometrijski znakovi pružaju uvid u njihovu maštu i verovanja, ali se identitet autora uglavnom nije mogao utvrditi.
Novo istraživanje pokazuje da su ljudi koji su boravili u pećinama možda ostavili još jedan, potpuno nevidljiv trag – sopstvenu DNK na zidovima koje su dodirivali i oslikavali.
Science News je 20. jula objavio da se drevni ljudski genetski materijal može zadržati u mikroskopskim slojevima boje i naslaga na pećinskim površinama. Savremene metode omogućavaju da se veoma male količine materijala izdvoje i analiziraju bez velikog oštećenja crteža.
DNK je mogla dospeti na zidove putem kože, znoja, pljuvačke ili čestica koje su ljudi izbacivali tokom disanja. Praistorijski umetnici često su pigmente mešali prstima, duvali boju kroz cevčice ili direktno prinosili lice površini.
Najveći izazov predstavlja razlikovanje drevnog materijala od savremene kontaminacije. Pećine su tokom decenija posećivali arheolozi, turisti i konzervatori, pa istraživači moraju da koriste stroge postupke uzorkovanja i poređenja.
Ukoliko se metoda pokaže pouzdanom na većem broju lokaliteta, mogla bi da odgovori na pitanja koja su do sada ostajala u domenu pretpostavki. Naučnici bi mogli saznati da li su slike stvarali muškarci, žene ili različiti članovi zajednice, kao i da li su iste pećine koristile generacije genetski povezanih ljudi.
Takva analiza ne bi trebalo da zameni proučavanje samih slika. Ona bi dodala novi sloj priči, povezujući umetničko delo sa stvarnim osobama koje su ga napravile.
Posebno je važno što se trag može nalaziti tamo gde nema kostiju ili drugih ljudskih ostataka. Pećina koja je korišćena samo povremeno možda nije sačuvala grobove, ali je na zidovima mogla zadržati genetski potpis svojih posetilaca.
Crteži su vekovima posmatrani kao poruke iz prošlosti. Sada se pokazuje da su uz njih možda sačuvani i biološki tragovi ruku koje su te poruke ostavile.
S.B.
