Lobanja može da sačuva mnogo više informacija o izgledu osobe nego što se na prvi pogled čini. Debljina mekih tkiva, položaj mišića, oblik nosa i odnos vilica omogućavaju stručnjacima da približno rekonstruišu lice nekoga ko je živeo pre više vekova.
Nova serija rekonstrukcija prikazuje 16 ljudi sahranjenih u rimsko doba na području današnje Mađarske. Među njima su muškarci, žene i deca različitog porekla, a njihova lica podsećaju da stanovništvo Rimskog carstva nije bilo jednolično.
Live Science je 22. jula objavio da su rekonstrukcije nastale kombinovanjem podataka iz kostiju, genetskih analiza i savremenog digitalnog modelovanja. Istraživači su pokušali da prikažu stanovnike onako kako su mogli izgledati tokom života, bez preteranog ulepšavanja ili dramatizacije.
Područje današnje Mađarske pripadalo je rimskoj provinciji Panoniji, važnoj pograničnoj oblasti duž Dunava. Njome su prolazili vojnici, trgovci, zanatlije i porodice poreklom iz različitih delova carstva.
Analize kostiju mogu otkriti godine, povrede, bolesti i način ishrane, dok izotopi iz zuba pomažu da se proceni gde je osoba odrasla. DNK dodaje informacije o biološkom poreklu i srodstvu među sahranjenima.
Sama rekonstrukcija ipak nije savršena fotografija prošlosti. Boja očiju i kože ponekad se može proceniti na osnovu genetike, ali frizura, izraz lica i način oblačenja zahtevaju oprezne pretpostavke zasnovane na arheološkom kontekstu.
Najveća vrednost ovakvih prikaza nije samo vizuelna privlačnost. Kostur u muzejskoj vitrini lako postane anoniman predmet, dok rekonstruisano lice vraća osećaj da je reč o osobi koja je imala porodicu, posao, strahove i svakodnevne navike.
Šesnaest lica pokazuje i koliko su rimske granice bile dinamične. Panonija nije bila udaljeni i izolovani kraj, već prostor susreta ljudi koji su se doseljavali, sklapali brakove i stvarali nove zajednice.
Posle približno 1.700 godina, njihova imena uglavnom su izgubljena. Zahvaljujući nauci, ipak ponovo možemo da pogledamo ljude koji su nekada živeli uz Dunav i shvatimo koliko su drevni gradovi bili raznovrsni.
S.B.
