Nova lista Zavoda za zaštitu spomenika kulture Novog Sada otkrila je koji objekti i delovi grada više ne mogu biti menjani bez posebnih uslova i nadzora struke. Na zvaničnom sajtu ove institucije nedavno je objavljen ažuriran spisak celina koje uživaju status prethodne zaštite, što jasno signalizira da su određeni delovi vojvođanske prestonice prepoznati kao vredni očuvanja zbog svojih arhitektonskih, urbanističkih ili istorijskih kvaliteta.
Pojedinačni objekti od posebnog značaja
Na listi prioriteta našle su se specifične građevine koje decenijama čine vizuelni identitet grada. Među izdvojenim objektima su zgrada Škole za dizajn Bogdan Šuput, zatim objekat u Futoškoj ulici na broju 66, kao i specifičan betonski nosač rashladnog uređaja prve električne centrale, koji se nalazi u Ulici Dimitrija Tucovića u neposrednoj blizini stadiona Karađorđe, prenosi Telegraf.rs.
Zaštićene urbane celine i blokovi
Mnogo veći značaj u novom planu imaju zaštićene urbane celine koje obuhvataju čitave blokove i ulice. Na spisku se nalazi parna strana Jevrejske ulice, na potezu od Bulevara Mihajla Pupina do Šafarikove ulice. Takođe, poseban režim važi za zonu Beogradskog keja sa okolnim trgovima i ulicama, među kojima su Dunavska, Vojvode Putnika, Miloša Bajića i Ive Lole Ribara.
Posebno je istaknuta celina Mali Liman, koja obuhvata veliki broj ulica smeštenih između samog centra grada i Dunava. Ovim su obuhvaćene ulice Sonje Marinković, Jovana Boškovića, Vojvode Mišića, Stražilovska i okolni potezi koji čine prepoznatljiv građanski ambijent starog Novog Sada.
Proširenje zaštite na prigradska naselja
Status prethodne zaštite nije ograničen samo na uže gradsko jezgro, već obuhvata i naselja u okolini. U Kisaču je evidentiran Hram Sveta Tri Jerarha Srpske pravoslavne crkve u Ulici dr Janka Gombora, dok u Sremskoj Kamenici pod zaštitu ulaze čitave ambijentalne celine, uključujući Dunavsku ulicu i centralnu zonu oko Trga Zmaj Jove.
Ovaj spisak ukazuje na promenu fokusa struke sa pojedinačnih objekata na očuvanje širih ambijentalnih celina. Ostaje da se vidi kako će se u budućnosti tretirati zone završenih celina definisane Generalnim urbanističkim planom do 2030. godine, koje uključuju Limane, Novo naselje, Staru Detelinaru i Blok VIII u Petrovaradinu, kao delove grada čije je urbanističko oblikovanje finalizovano.
E.M.
