Veza između majke i deteta ne završava se rođenjem, a novo istraživanje pokazuje da ona možda ima i doslovan biološki trag. Tokom trudnoće mali broj ćelija prelazi između majke i fetusa, a pojedine mogu da ostanu u organizmu druge osobe veoma dugo.
Ovaj fenomen poznat je kao mikrohimerizam. Naziv potiče od mitološke himere, bića sastavljenog od delova različitih životinja, ali se u biologiji odnosi na prisustvo male populacije ćelija koje genetski pripadaju drugoj osobi.
Live Science je 19. jula objavio da su istraživači pronašli dokaze da ćelije majke mogu dospeti u mozak deteta još tokom razvoja u materici i opstati više decenija.
Posteljica nije potpuno neprobojna granica. Kroz nju prelaze hranljive materije, kiseonik i otpadne supstance, ali u oba pravca može proći i mali broj ćelija.
Majčine ćelije mogu se pronaći u krvi, koži, jetri i drugim tkivima deteta. Istovremeno, ćelije fetusa mogu ostati u telu majke dugo nakon trudnoće, ponekad i više decenija posle porođaja.
Naučnici još ne znaju u potpunosti kakvu ulogu ove ćelije imaju. Postoje pretpostavke da mogu učestvovati u obnavljanju tkiva ili radu imunološkog sistema, ali i da u određenim okolnostima mogu biti povezane sa zapaljenskim i autoimunim procesima.
Posebno je zanimljivo njihovo prisustvo u mozgu, organu koji je zaštićen krvno-moždanom barijerom. Činjenica da strane ćelije mogu stići do nervnog tkiva i tamo opstati pokazuje koliko je razvoj pre rođenja složeniji nego što se ranije mislilo.
Njihov broj je veoma mali, pa one ne menjaju identitet ili osnovnu građu organizma. Ipak, sama činjenica da osoba može nositi žive ćelije svoje majke predstavlja neobičan primer biološke povezanosti.
Mikrohimerizam može postojati i između blizanaca, kao i nakon transfuzije ili transplantacije. Trudnoća je, međutim, jedan od najprirodnijih i najčešćih načina na koji ćelije dve osobe završavaju u istom telu.
Istraživanje ne daje konačan odgovor da li su majčine ćelije korisne, neutralne ili ponekad problematične. Ono otvara prostor za nova pitanja o razvoju mozga, imunitetu i tome koliko dugo trudnoća ostavlja trag u organizmu.
Veza između majke i deteta zato nije samo emotivna i porodična. Na mikroskopskom nivou, mali deo jedne osobe može bukvalno nastaviti da živi u drugoj.
S.B.
