Fosili najčešće prikazuju samo završni oblik životinje, pa naučnici teško mogu da utvrde kako je izgledao njen razvoj od embriona do mladunca. Neobičan nalaz iz južne Kine sada pruža nešto nalik nizu zaustavljenih kadrova iz najranijeg perioda životinjskog života na Zemlji.
Istraživači su proučavali 75 fosilizovanih embriona i 11 tek izleglih jedinki vrste Octapyrgites elongatus, drevnog srodnika današnjih meduza. Fosili su stari približno 530 miliona godina i toliko su sitni da prosečna dužina pojedinih primeraka iznosi svega oko 0,7 milimetara.
ScienceX je 25. jula objavio da su naučnici pomoću mikro-CT skeniranja uspeli da pogledaju unutrašnjost fosila bez njihovog oštećivanja. Tri posebno dobro očuvana embriona pokazala su četiri spoljašnja režnja oko budućih usta, ali i drugi skup struktura koji se tek razvijao unutar tela.
Različiti primerci predstavljaju više faza istog razvoja. Na nekima se vide rani oblici organa, dok drugi već liče na minijaturne životinje spremne za samostalan život. Zajedno čine gotovo potpunu rekonstrukciju od embriona do mladunca.
Posebno je zanimljivo što ova životinja verovatno nije prolazila kroz potpuno drugačiju plivajuću larvenu fazu, kakvu imaju mnoge savremene meduze. Umesto velike promene oblika, mladunac se izgleda izlegao kao mala verzija odrasle jedinke i zatim nastavio da raste.
Takav razvoj može pomoći naučnicima da bolje razumeju kako su nastajali prvi složeni planovi tela tokom kambrijumske eksplozije, perioda kada se u morima pojavljuje veliki broj životinjskih grupa.
Fosilizovani embrioni izuzetno su retki jer meko tkivo obično nestane pre nego što stigne da se mineralizuje. U ovom slučaju čestice fosfata brzo su prekrile organizme i sačuvale čak i strukture koje nisu bile vidljive na površini.
Mali komadi kamena tako su postali svojevrsni album razvoja životinje koja je živela pre više od pola milijarde godina. Naučnici više ne gledaju samo njen konačan oblik, već mogu da prate kako se telo postepeno gradilo iznutra.
S.B.
