U teško pristupačnoj pećini na jugu Meksika arheolozi su dokumentovali 179 predmeta ostavljenih tokom obreda pre više od hiljadu godina. Do unutrašnjosti se stiže spuštanjem užetom, prolaskom kroz uske hodnike i savladavanjem dela koji se tokom kišne sezone puni vodom.
Pećina se nalazi u saveznoj državi Čijapas, u blizini jednog od najvećih prirodnih kamenih lukova na svetu. Lokalni vodič uočio ju je početkom 2026. godine i o nalazu obavestio Nacionalni institut za antropologiju i istoriju Meksika.
HeritageDaily je 28. jula objavio da su stručnjaci unutar više od sto metara dugog podzemnog prostora pronašli 13 pažljivo organizovanih ritualnih celina. Keramički predmeti datirani su u kasni klasični period, između 600. i 900. godine.
Među nalazima su kadionice, urne, činije i posude ukrašene prikazima jaguara, zmija i sova. Ove životinje bile su povezane sa noći, podzemnim svetom i moćima koje se u drevnoj kulturi naroda Zoke nisu doživljavale samo kao pretnja već i kao izvor plodnosti i obnove.
Posebno su zanimljive kadionice sa ukrasima nalik bodljama svetog drveta seiba. Njihov raspored možda je obeležavao ceremonijalni put kroz pećinu, vodeći učesnike od ulaza prema velikim dvoranama sa stalaktitima i stalagmitima.
Pojedine prirodne formacije namerno su preoblikovane tako da podsećaju na ljudske figure. Pored njih su ostavljene posude, što pokazuje da stanovnici nisu pećinu posmatrali samo kao šupljinu u steni, već kao živi i simbolički prostor.
Hemijske analize mogle bi otkriti šta se nekada nalazilo u keramičkim predmetima. Tragovi smole, pepela, hrane ili biljaka pomogli bi da se razume kako su izgledali obredi povezani sa kišom, poljoprivredom i plodnošću zemlje.
Težak pristup verovatno je zaštitio svetilište od pljačkaša. Predmeti nisu vekovima pomerani, pa njihov prvobitni raspored pruža gotovo jednako važne podatke kao i sami ukrasi.
Pećina tako čuva više od kolekcije drevne keramike. Ona predstavlja čitavu scenografiju obreda – put kojim se prolazilo, mesta na kojima se zastajalo i predmete kroz koje su ljudi pokušavali da uspostave vezu sa svetom ispod zemlje.
S.B.
