Na području budućeg industrijskog parka kod slovačkog grada Šurani arheolozi su pronašli ostatke rimskog vojnog logora iz vremena cara Marka Aurelija. Lokalitet se nalazi severno od nekadašnje granice carstva i predstavlja redak dokaz koliko su rimske jedinice duboko ulazile na teritoriju svojih protivnika.
Logor je zauzimao oko 7,4 hektara i najverovatnije je podignut tokom Markomanskih ratova, između 166. i 180. godine. Istraživači su otkrili odbrambene rovove, ulaze, skladišne jame i tragove privremenih objekata namenjenih jedinicama koje su se zadržavale tokom vojne kampanje.
Slovačka akademija nauka navodi da su ljudski ostaci pronađeni u rovovima, bunarima, jamama i plitkim grobovima. Pored njih otkriveni su vrhovi kopalja i strela, delovi šlemova, oklopa i druga vojna oprema, zbog čega se pretpostavlja da su mnogi pokojni bili rimski vojnici.
Način sahranjivanja ne podseća na organizovano vojno groblje. Tela su ponegde položena u žurbi, dok su pojedine kosti razdvojene i pomešane. Takva slika može ukazivati na iznenadni napad, povlačenje ili događaj nakon kojeg nije bilo vremena za uobičajene obrede.
Posebno je važan ulaz sa zakrivljenim odbrambenim rovom, poznat kao „klavikula”. Takav raspored primoravao je napadače da priđu pod nepovoljnim uglom i izlože se braniocima. To je prvi potvrđeni primer ove vrste ulaza na području Slovačke.
Marko Aurelije proveo je veliki deo vladavine u ratovima duž Dunava. Poznato je da je delove svojih filozofskih „Meditacija” pisao upravo tokom kampanja u ovom regionu.
Novi lokalitet ne donosi priču o trijumfalnoj pobedi, već o surovoj svakodnevici granice. Iza rimskih puteva, natpisa i careva ostali su vojnici čija su tela gotovo dve hiljade godina ležala na mestu sukoba.
S.B.
